Co zrobić gdy utracisz dowód osobisty? Instrukcja krok po kroku

Dowód osobisty to dokument, który potwierdza twoją tożsamość – pozwala potwierdzić nasze dane osobowe w banku czy urzędzie, więc jego zaginięcie może być dotkliwe. Zwłaszcza zagranicą, gdy jest jedynym dokumentem potwierdzającym naszą tożsamość i służy jako dokument do podróży. Dowód osobisty pozwala podróżować do krajów Unii Europejskiej i OECD bez paszportu.

Ten kawałek plastiku z chipem musi posiadać każdy pełnoletni obywatel, który mieszka w Polsce. Może go zresztą posiadać osoba, która nie ukończyła 18 roku życia. Dane z dowodu są też niezbędne podczas procesu wnioskowania o pożyczkę.

Dowód osobisty – czym jest i co zawiera?

Dowody osobiste wydawane od 1.03.2015 roku do 4.03.2019 roku zawierały dane:

• imię lub imiona i nazwisko,
• nazwisko rodowe,
• imiona twoich rodziców,
• datę i miejsce urodzenia,
• adres zameldowania,
• płeć,
• zdjęcie,
• numer PESEL,
• obywatelstwo.

Spośród powyższych informacji, w nowym e-dowodzie nie ma już adresu zameldowania. W zamian mamy specjalny mikrochip, który może być wykorzystywany do pewnych operacji i komunikacji z urzędami i nie tylko.

W dowodzie tożsamości zawarte są również informacje na temat dokumentu jak:

• seria i numer,
• data wydania,
• data ważności,
• organ wydający.

Każdy dowód osobisty wydany dla osoby powyżej 5 roku życia jest ważny 10 lat od daty wydania. Dla dzieci poniżej 5-ciu lat dowód osobisty jest ważny – 5 lat. Od 2 sierpnia 2021 roku wprowadzono dodatkowe odciski palców w warstwie elektronicznej oraz podpis posiadacza w warstwie graficznej dla osób, które ukończyły 12. rok życia. Te nowe rozwiązania zwiększają bezpieczeństwo dokumentu i umożliwiają dodatkowe funkcjonalności elektroniczne.

Dowód osobisty okazujemy również przy zawieraniu różnych umów, m. in. przy zaciąganiu pożyczki. Istnieje więc ryzyko, że gdy dowód zgubimy może on trafić w niepowołane ręce, a na nasze nazwisko ktoś zaciągnie niepożądane zobowiązania bez naszego udziału. Co zrobić by tak się nie stało? Po pierwsze pilnować swojego dowodu osobistego. Jednak gdy zorientujemy się, że utraciliśmy dowód osobisty powinniśmy o tym fakcie poinformować odpowiednie instytucje, w przypadku kradzieży – najpierw policję.

Jak postępować gdy utracimy dowód osobisty?

Gdy spostrzeżemy, że zgubiliśmy dowód osobisty należy niezwłocznie o tym fakcie zawiadomić organ gminy bądź instytucje konsularną. Do polskiego konsulat zwracamy się, gdy jesteśmy za granicą i utracimy dowód osobisty bądź ulegnie on uszkodzeniu. Konsulat możemy zawiadomić: osobiście, listownie lub faksem. Po otrzymaniu zgłoszenia urzędnik unieważni dowód osobisty.

Utratę lub uszkodzenie dowodu osobistego może zgłosić każdy, kto zgubił lub został mu skradziony lub uległ uszkodzeniu posiadany przez niego dowód. W przypadku osób, które nie mają zdolności do czynności prawnych (dzieci do 13 roku życia) lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych (dzieci w wieku od 13-18 roku życia) w ich imieniu wniosek utraty dowodu osobistego składa rodzic, opiekun prawny lub kurator.

Utrata dowodu tożsamości na terytorium Polski

Gdy dowód osobisty zaginie nam podczas pobytu w Polsce, mamy 3 drogi do zgłoszenia zguby:

• w urzędzie – należy zanieść formularz zgłoszenia utraty lub uszkodzenia dowodu – należy go pobrać, uzupełnić i wydrukować w domu lub wypełnić w dowolnym urzędzie, w przypadku gdy zgłaszasz uszkodzenie dowodu należy wziąć uszkodzony dowód osobisty lub inny dokument tożsamości, np. paszport, jeśli posiadasz,
• przez internet – od stycznia 2024 roku można składać wnioski elektroniczne przez platformę ePUAP lub bezpieczny podpis elektroniczny. Należy wejść na stronę (ePUAP), później wybrać przycisk „Załatw sprawę”, zalogować się na swoje konto na platformie ePUAP, wybrać urząd, który wydał dowód osobisty i wypełnić formularz, który należy podpisać bezpiecznym podpisem elektronicznym i wysłać do urzędu,
• w polskim konsulacie – należy zanieść formularz zgłoszenia utraty lub uszkodzenia dowodu – należy go pobrać, uzupełnić i wydrukować w domu lub wypełnić w najbliższym polskim konsulacie.

Ile trwa unieważnienie dowodu tożsamości?

Unieważnienie dowodu tożsamości trwa różnie w zależności od drogi złożenia wniosku. Na przykład:

• w urzędzie – następuje od razu po złożeniu formularza urzędnik unieważnia twój dowód osobisty. Ty natomiast otrzymujesz zaświadczenie o utracie albo uszkodzeniu dowodu osobistego, które jest ważne nie dłużej niż 2 miesiące bądź wydania nowego dowodu,
• przez internet – od razu po otrzymaniu zgłoszenia urzędnik unieważni twój dowód osobisty. Jeśli chcesz otrzymać zaświadczenie o utracie lub uszkodzeniu dowodu osobistego należy zaznaczyć to w formularzu. Zaświadczenie można odebrać w urzędzie, pocztą lub przez internet,
• w polskim konsulacie – jest to najdłuższa droga, konsul, który otrzymał zgłoszenie przekazuje informacje do urzędu w którym dowód został wydany. Urząd, gdy otrzyma informacje od razu go unieważni. Otrzymasz zaświadczenie o utracie lub uszkodzeniu dowodu osobistego.

Niezależnie od wybranego sposobu unieważnienia dokumentu usługa ta jest bezpłatna. Sam też przez platformę ePUAP możesz sprawdzić czy twój dowód tożsamości lub dowód kogoś innego, który był wydany w Polsce, został unieważniony. System pozwala nam się przekonać czy twój zagubiony dowód jest w wykazie unieważnionych dowodów czy też sprawdzić czy ktoś nie posługuje się unieważnionym dowodem.

Nowe możliwości składania wniosków od 2024 roku

Od stycznia 2024 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące składania wniosków o dowód osobisty. Największą zmianą jest możliwość złożenia wniosku całkowicie online, co znacznie ułatwia proces dla obywateli. Nowe regulacje wynikają z ustawy o aplikacji mObywatel i mają na celu dalszą cyfryzację administracji publicznej.

Kluczowe zmiany w procedurze obejmują zastąpienie papierowych formularzy elektronicznymi, które są generowane automatycznie na podstawie danych z rejestrów państwowych. Jednak całkowicie zdalny proces nie jest jeszcze możliwy – po złożeniu wniosku online nadal wymagana jest wizyta w urzędzie w celu pobrania odcisków palców i złożenia wzoru podpisu na specjalnym urządzeniu signature pad.

Procedura unieważniania w Rejestrze Dowodów Osobistych

Od 2024 roku zmieniła się również procedura unieważniania dowodów. Wcześniej dowód tracił ważność tylko po fizycznym zniszczeniu (uszkodzeniu zdjęcia lub znaku holograficznego). Obecnie gminy mają obowiązek unieważnić dokument w Rejestrze Dowodów Osobistych poprzez umieszczenie w nim daty i przyczyny unieważnienia.

Ta nowa procedura zwiększa bezpieczeństwo obywateli, ponieważ informacja o unieważnieniu dowodu jest natychmiast dostępna w systemie elektronicznym. Dzięki temu można szybko zweryfikować, czy dany dokument jest nadal ważny.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2010 r. Nr 167 poz. 1131 z późn. zm.),
• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 grudnia 2023 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu,
• Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel.

Dowód osobisty to podstawa w aplikowaniu o pożyczki online i o wszelkie produkty finansowe. Zapraszamy do czytania porad w naszym dziale z artykułami – poradami pożyczkowymi. Już niebawem kolejne wskazówki dotyczące tego, jak nie zagubić się w finansowo-urzędowym świecie.