Warsaw InterBank Offered Rate (WIBOR) ma znaczenie systemowe dla rynku finansowego. W zależności od waluty, w której udzielany jest kredyt, stosuje się odpowiednio EURIBOR, LIBOR lub WIBOR, który dotyczy właśnie polskiego złotego. Administratorem w zakresie stawek referencyjnych WIBOR jest obecnie GPW Benchmark. WIBOR w czerwcu 2020 wynosi: 3M – 0,56% a 6M – 0,57% (1.06.2020).

Czym jest WIBOR i kto ma na niego wpływ?

GPW Benchmark logoGPW Benchmark jest spółką zależną od Giełdy Papierów Wartościowych. Stara się ona obecnie o uzyskanie licencji Komisji Nadzoru Finansowego. GPW Benchmark sprawuje kontrolę nad ustalaniem stawek WIBOR od 30 czerwca 2017 r. Stopa procentowa WIBOR, według której banki należące do panelu WIBOR udzielają pożyczek, nazywana jest inaczej ceną pieniądza na rynku.

Składnikami WIBOR są:

  • marża banku,
  • zmienna stawka bazowa.

W dniu publikacji tego artykułu, tj. 20.04.2020 r. stawka bazowa wynosi odpowiednio: 0,70% dla WIBORU 3M i 0,71% dla WIBORU 6M.

WIBOR jest ustalany każdego dnia roboczego o godzinie 11.00 w trakcie tzw. fixingu. Technicznie polega to na tym, że banki uczestniczące w fixingu zgłaszają swoje propozycje. Na podstawie złożonych ofert wyliczana jest ich średnia arytmetyczna, przy tym odrzuca się cztery skrajne wartości.

W wspomnianym wyżej fixingu biorą udział następujące banki:

  • Bank Gospodarstwa Krajowego,
  • Bank Handlowy w Warszawie,
  • Bank Millennium,
  • Bank Polska Kasa Opieki,
  • BNP Paribas Bank Polska,
  • Deutsche Bank Polska,
  • ING Bank ŚLĄSKI,
  • mBank,
  • PKO Bank Polski,
  • Santander Bank Polska.

Również banki pożyczają sobie wzajemnie pieniądze. W tym przypadku oprocentowanie równe jest stopie WIBOR.

Prognozy dla sposobu ustalania stawek

Unia Europejska neguje polski sposób ustalania stopy WIBOR, który opiera się na deklaracjach banków, a nie na transakcjach między bankami, co może prowadzić do manipulacji jego wysokością. Dlatego aktualnie trwają prace nad zmianą tego stanu rzeczy. Prognoza jest taka, że pod uwagę będą musiały być brane konkretne transakcje międzybankowe i one prawdopodobnie będą określały stawkę WIBOR w przyszłości. Bankom komercyjnym nie podoba się to, co popiera NBP. Mianowicie to, by WIBOR był ustalany na podstawie oprocentowania depozytów zbieranych przez banki od firm, czy instytucji finansowych.

Do czego służy WIBOR i LIBOR?

WIBOR jest zmienny, ale mimo to stanowi podstawę do wyznaczania oprocentowania dla większości kredytów udzielanych przez polskie banki, także tych wieloletnich. Mowa zarówno kredytach hipotecznych, jak i o kredytach gotówkowych (aktualne oferty – klik).

Internetowy Kantor banerJak widać, o cenie kredytu złotówkowego decyduje WIBOR. Analogicznie wskaźnik LIBOR określa koszty kredytów walutowych, to jest:

  • franka szwajcarskiego,
  • dolara amerykańskiego,
  • funta brytyjskiego,
  • jena japońskiego,
  • euro.

Dane do wyznaczenia średniej arytmetycznej są w tym przypadku pobierane od banków, które uczestniczą w londyńskim panelu międzynarodowym.

Zastosowanie WIBOR-u jest powszechne. Samych kredytów mieszkaniowych według stawki WIBOR plus marża, udzielono na kwotę ponad 300 mld. zł. Obligacje Skarbu Państwa i papiery dłużne emitowane przez firmy i samorządy, to dalsze 250 mld. zł. Rynek instrumentów finansowych, na którym zaangażowani są inwestorzy zagraniczni to wartość prawie 1,4 biliona zł.

Zmienny WIBOR a raty kredytu hipotecznego

Ze względu na zmienny WIBOR, nie jest możliwe dokładne określenie całkowitych kosztów zaciągniętego kredytu. Z wykresu widać, że stopa WIBOR może utrzymywać się na stabilnym poziomie przez lata, ale nagłe zmiany, nawet o kilka punktów procentowych są możliwe. Rynek należy obserwować, a decyzje podejmować na bieżąco.

Kredyt hipoteczny to zobowiązanie wieloletnie i każda zmiana wartości WIBOR, może oznaczać znaczne wzrosty lub spadki wysokości miesięcznych rat.

Wykres WIBORU 3M - od 1995 roku - źródło: Bankier.pl

Wykres WIBORU 3M – od 1995 roku – źródło: Bankier.pl

Jak widać na wykresie stawki WIBOR mogą zmieniać się codziennie, natomiast banki aktualizują kredyty hipoteczne znacznie rzadziej. Przykładowo, jeśli wysokość raty ustalana była w oparciu o WIBOR 3M, to nowe oprocentowanie pojawi się dopiero po upływie trzech miesięcy od momentu zaistniałej zmiany stopy. Podobnie jest w przypadku stosowania stawek WIBOR 6M czy WIBOR 12M. Wszystkie te zasady winny być umieszczone w umowach kredytowych.

Poszczególne banki traktują sprawę zmian WIBOR indywidualnie. Chodzi tu o kwestię częstotliwości zmian oprocentowania przy zmianach stawki WIBOR. Zwykle do tych wyliczeń bierze się dane z ostatniego miesiąca lub z konkretnej liczby dni.

Czasami ustala się dodatkowe progi, np. o ile w danym okresie czasu może się zmienić oprocentowanie kredytu ze względu na zmianę WIBOR. Interes klienta jest w ten sposób lepiej chroniony. W Polsce od kilku lata mamy sytuację, że inflacja jest w ryzach, więc WIBOR był stabilny, a nawet obniżał się.

1M, 3M, 6M i 12M – skąd kilka stóp procentowych?

kredyt hipoteczny - wskaźnik WIBORWIBOR to w rzeczywistości nie jedna, ale wiele różnych stóp procentowych. Wszystkie one są ustalane codziennie i każda z nich dotyczy innego czasu trwania pożyczki. Stopa procentowa WIBOR przyjmuje zwykle wartość zbliżoną do stopy referencyjnej, czyli rentowności bonów pieniężnych emitowanych przez NBP. Stopa referencyjna z kolei utrzymuje wartość pomiędzy stopą depozytową i lombardową. Obserwacja zmian stawek tych trzech stóp procentowych pozwala przewidzieć zmiany stawki WIBOR.

Stopa referencyjna wynosi aktualnie 0,1% i została obniżona do tego poziomu 28. maja 2020. Wcześniejsze zmiany dokonane przez Radę Polityki Pieniężnej (RPP:

  • 9. kwietnia 2020 z 1% do 0,5%,
  • 18. marca 2020 z 1,5% na 1%.

Poprzednia obniżka miała miejsce w 2015 roku. Przypomnijmy, że wtedy stopa referencyjna wynosiła kilka %. A na przestrzeni ostatnich 20 lat – nawet i kilkanaście procent.

Wskaźnik WIBOR jest wyznaczany jest dla następujących terminów:

ON (overnight) – jeden dzień, TN ( tomorrow/next) – dwa dni, SW (spot week) – tydzień

2W – dwa tygodnie, 1M – miesiąc, 3M, 6M, 9M, 1 Y (rok)

Najbardziej popularne są: WIBOR 3-miesięczny (3M) i WIBOR 6-miesięczny (6M). Przykładowo, gdy aktualny WIBOR wynosi 1,72%, to oznacza, że bank otrzymuje od innego banku pożyczkę na trzy miesiące w oparciu o ten WIBOR.
Kampanie finansowe z możliwością dorobienia - prowizja dla nowych klientów

Rynek kredytów hipotecznych a pandemia koronawirusa

Pandemia koronawirusa - rękawiczki i banknot euroPandemia koronawirusa i decyzje RPP sprawiły, że WIBOR 3M powszechny dla kredytów hipotecznych jest teraz najniższy w historii i wynosi 0,70% (20.04.2020 r.). Oprocentowanie niektórych kredytów złotówkowych spadnie lada miesiąc nawet poniżej 2%  i będzie najniższe w historii. Zjawiskiem negatywnym jest to, że kredyty i pożyczki będą dostępne tylko dla nielicznych. Ceny nowych mieszkań wyhamują, mniej będzie kredytów mieszkaniowych. Banki preferują nieruchomości logistyczne. Na rynku nieruchomości handlowych i biurowych obserwuje się masowe zawieszanie umów najmu.

Pandemia zamieszała także frankowiczom, ich raty są teraz najwyższe w historii. Z wyliczeń wynika, że frankowicze zapłacą co miesiąc 50 mln więcej, ponieważ wzrósł LIBOR CH 3M. Jedynie raty kredytów ze stałym oprocentowaniem nie zmienią się przez kilka lat. Odsetki od lokat bankowych spadły o połowę.

Obecnie ryzyko kredytowe rośnie, więc prawdopodobnie zmniejszeniu ulegną górne limity transakcji z bankami zagranicznymi. W konsekwencji limity dotyczące banków krajowych spółek-córek też spadną. Mogą wystąpić tu ograniczenie swobody i spadek zaufania. Niepewność taka zmniejszyłaby zaangażowanie kredytowe inwestorów. Ilość niezabezpieczonych transakcji, tj. depozytów może spadać. Z kolei mniejsza liczba transakcji na rynku generuje zwykle trudności z pozyskiwaniem finansowania i stawia banki w trudniejszej sytuacji. Nie można dopuścić do takiego efektu spirali.

– W warunkach kryzysu bardzo ważne są gwarancje rządu – przyznaje Edyta Gawor, ekspert serwisu DarmoPożyczka.pl. – Chodzi o to, aby klienci nie zabierali lub nie przenosili oszczędności z jednego banku do  drugiego. Naturalnym zjawiskiem może być większe zapotrzebowanie na waluty obce i wzrost ich ceny.

Nie trzeba być fachowcem, aby zauważyć, że między WIBOR – em, a inflacją istnieje ścisła korelacja. Historycznie można to prześledzić na wykresie.

Podziel się ze znajomymi: