Wakacje kredytowe są niczym innym, jak zawieszeniem spłaty kredytu na pewien okres liczony w miesiącach. Jest to standardowa usługa, występująca w ofercie banków i firm pożyczkowych, pożyczających na raty. Tego rodzaju karencja kredytu jest zazwyczaj płatna lub zawarta w umowie jako dodatkowa, bezpłatna opcja. W 2025 roku rządowe wakacje kredytowe zostały zakończone, a Fundusz Wsparcia Kredytobiorców przejął rolę głównego narzędzia pomocy dla kredytobiorców w trudnej sytuacji finansowej.
Miejmy jednak na uwadze fakt, że nie oznacza to od razu wydłużenia spłaty. W poniższym tekście odpowiadamy, czy po skorzystaniu z karencji zwiększy się rata kredytu i jak do tego podchodzą banki, pożyczkodawcy oraz jakie są alternatywne formy wsparcia dostępne obecnie.
Spis treści
Wakacje i karencja kredytowa – czym się różnią między sobą? Prolongata kredytu
Czasami w naszym życiu zawodowym dochodzi do perturbacji, które odcinają nas częściowo lub w całości od dotychczasowych dochodów. Wtedy przydatne stają się wakacje nie tylko od pracy, ale także od kredytu. Banki jak i firmy pożyczkowe posiadają je w swojej ofercie od dawna. Te pierwsze oferują je dla kredytów gotówkowych (zobacz oferty tutaj), kredytów firmowych oraz hipotecznych.
Zawieszenie spłaty zobowiązania kredytowego nosi też mniej nieformalną nazwę. Mowa o karencji. Pojęcie to występuje także w kontekście ubezpieczeń, jednak to osobny temat i inne znaczenie. Karencja wywodzi z łacińskiego słowa carentia – oznaczającego brak. Jest to brak obowiązku płacenia w danym czasie.
Powiązanym pojęciem jest też prolongata kredytu – (łac. prolongatio), czyli przedłużenie okresu spłaty. W praktyce, ostatnią ratę płacimy kilka miesięcy później niż pierwotnie zakładała umowa. Zazwyczaj nie występuje ono przy zawieszeniu spłaty i wtedy rata kredytu po wakacjach wzrasta.
Wakacje od kredytu – warunki
Przerwa w spłacie, o którą wnioskujemy w banku, może przybrać kilka form:
- płacimy w tym czasie jedynie odsetki – natomiast spłata kapitału zostaje wstrzymana (zawieszenie raty kapitałowej, odsetkowa jest płacona nadal – poczytaj o różnicach między ratami tutaj),
- nie płacimy żadnej części raty – ale odsetki zostają później doliczone i rata jest wyższa (zawieszenie raty kapitałowo-odsetkowej),
- nie płacimy żadnej części raty – a odsetki nie są doliczone, rata pozostaje ta sama (zawieszenie raty kapitałowo-odsetkowej).
Oczywiście istnieje jeszcze jedna ważna zmienna, a mianowicie kwestia tego, czy okres spłaty zostanie prolongowany (wydłużony) o okres wakacji, czy też nie. Jeżeli nie zapłacone teraz raty będziemy mogli oddać w nazwijmy to „doliczonym czasie gry”, ich wysokość pozostanie ta sama.
W każdej z powyższych sytuacji po zakończeniu przerwy, kredytobiorca otrzymuje od banku uaktualniony harmonogram spłaty kredytu. Ma w nim jasno określone nowe terminy, które go obowiązują.
WAŻNE! Niektórzy nasi czytelnicy mają wątpliwości, czy aby na pewno będą musieli zapłacić w przyszłości zawieszone raty. Otóż, z pełną odpowiedzialnością oświadczamy i przypominamy – kwota kredytu w żadnym wypadku nie ulega zmniejszeniu, a raty zawieszone trzeba będzie oddać (sic!).
Dodatkowe wymogi
Jednym z wymogów banków wobec klientów, którzy ubiegają się o karencję, jest brak zaległości w spłatach dotychczasowych rat. Daje to bankierowi pewność, że powierza swoje pieniądze na dłużej osobie wiarygodnej.
Czasami umowa kredytowa zakłada, że skorzystanie z wakacji jest możliwe przy zaistnieniu siły wyższej, czyli np. z powodu utraty pracy, znacznego pogorszenia się stanu zdrowia kredytobiorcy. Jest to swego rodzaju warunek, ale także i ubezpieczenie, mimo że nie nosi takiej nazwy. Pamiętajmy, że bankom też zależy na tym, by ich klienci byli w stanie spłacać zobowiązania, ponieważ ewentualna windykacja kosztuje znacznie więcej.
Zarówno banki, jak i firmy pożyczkowe wymagają od klienta, by poinformował ich o zamiarze uruchomienia karencji z odpowiednim wyprzedzeniem. W zależności od instytucji, termin ten wynosi od 7 do 14 dni przed terminem płatności kolejnej raty.
Czy i ile to kosztuje?
Odpowiedzi na to pytanie jest tyle, ile na rynku istnieje banków oraz produktów kredytowych. W przypadku praktycznie wszystkich instytucji wciąż płacimy część odsetkową raty, czyli wynagrodzenie dla banku za to, że użyczył nam kapitału. Ponadto, niektóre z nich pobierają dodatkową opłatę w postaci % od kwoty pożyczki. Wartości te możemy sprawdzić w załączonych aneksach do umowy z tabelami dodatkowych kosztów. W razie wątpliwości można skontaktować się z biurem obsługi klienta.
Karencja przed rozpoczęciem spłaty
Określenie karencji stosuje się często do okresu przed rozpoczęciem spłaty właściwych rat. Pewnego rodzaju karencją są nawet oferty typu „kup teraz, a zacznij spłacać po 5 miesiącach”. Odnosi się to także do kredytów hipotecznych. W ich przypadku karencja dotyczy okresu od udostępnienia kapitału do rozpoczęcia spłacania pełnych rat kapitałowo-odsetkowych.
W tym czasie spłacane są jedynie odsetki. Stosuje się ją w przypadku kredytów wypłacanych w transzach (gdy np. przy zakupie mieszkania bank wpłaca na konto dewelopera środki co kwartał lub w innej częstotliwości). Gdy już w całości wykorzystamy środki z udzielonego kredytu, bank zaczyna pobierać od nas pełne raty kapitałowo-odsetkowe.
Oferta wakacji w banku Santander
Wakacje od spłaty Santanderze stanowią nieodłączną część oferty od dawna. Było to możliwe za pewną opłatą lub za darmo w ramach oferty. Można było się na nie wybrać posiadając kredyt hipoteczny, gotówkowy – w tym też samochodowy.
Przykładowo, osoby, które teraz zaciągają kredyt gotówkowy, mogą liczyć na nawet 6 miesięcy zawieszenia raty kapitałowej do wykorzystania – dowolną ilość razy (np. 6 razy po 1 miesiąc lub 3 miesiące + 3 miesiące). Pierwszy raz można wstrzymać się z zapłatą raty dopiero po pół roku.
Oferta firmy pozabankowej Wonga
Zasady wakacji kredytowych w Wonga.com
Jako przykład pożyczki pozabankowej, weźmy ofertę firmy Wonga – (opinie i ofert). Pożyczkodawca niezmiennie oferuje bezpłatne wakacje dla klientów, którzy są już po spłacie 2 rat. Jednocześnie przerwa może trwać maksymalnie 3 miesiące łącznie i wnioskować o nią możemy tylko raz na 12 miesięcy (firma oferuje obecnie pożyczki na raty do 36 miesięcy). Oznacza to, że możemy „urządzać” sobie wakacje np. co roku w wybranym przez nas miesiącu lub też uczynić to jednorazowo lub też dwukrotnie. Termin ostatecznej spłaty rat ulega wtedy wydłużeniu o maksymalnie 3 miesiące.
Rządowe wakacje kredytowe – historia i zakończenie programu
Program rządowych wakacji kredytowych działał w Polsce w latach 2022-2024 w odpowiedzi na wzrost stóp procentowych i inflację. Ostatnie wakacje kredytowe zakończyły się 31 grudnia 2024 roku. Ministerstwo Finansów nie przewiduje przedłużenia tej formy wsparcia na 2025 rok.
W ramach programu kredytobiorcy mogli skorzystać z zawieszenia spłaty rat kredytu hipotecznego łącznie przez 8 miesięcy w latach 2022-2023 oraz 4 miesiące w 2024 roku. Warunkami skorzystania było posiadanie kredytu hipotecznego do 1,2 mln zł na cele mieszkaniowe oraz spełnienie kryterium dochodowego – rata kredytu musiała przekraczać 30% dochodów gospodarstwa domowego.
Program został zaprojektowany jako tymczasowe wsparcie w okresie wysokich stóp procentowych. Po ich stabilizacji i prognozowanym spadku w 2025 roku, rząd zdecydował o nieprzedłużaniu wakacji kredytowych.
Karencja dla pożyczek pozabankowych
Branża pożyczkowa również wprowadziła wakacje kredytowe w okresie pandemii COVID-19. 17.03.2020 ukazała się rekomendacja PZIP-u dla członków organizacji w związku z pandemią wirusa SARS-CoV-2. Mowa w niej była o umożliwieniu skorzystania z wakacji kredytowych przez klientów firm pozabankowych w okresie epidemii.
Obecnie, po zakończeniu pandemii, firmy pożyczkowe nadal oferują indywidualne rozwiązania w przypadku trudności finansowych klientów, jednak nie ma już systemowego wsparcia rządowego.
PZIP zrzesza w zasadzie wszystkie legalnie działające firmy pożyczkowe w Polsce. Przed przystąpieniem do PZIP-u, członkowie musieli podpisać kodeks dobrych praktyk, będący zbiorem zasad etycznych dla pożyczkodawców.
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców – nowa forma pomocy w 2025 roku
W miejsce wakacji kredytowych w 2025 roku główną rolę w wspieraniu kredytobiorców przejął Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK). Jest to długofalowe rozwiązanie oferujące kompleksową pomoc dla osób mających trudności ze spłatą kredytów hipotecznych.
Kluczowe cechy FWK:
- wsparcie do 3000 zł miesięcznie – Bank Gospodarstwa Krajowego częściowo spłaca raty kredytowe,
- maksymalny okres wsparcia 40 miesięcy – łącznie można otrzymać do 120 000 zł pomocy,
- forma pożyczki zwrotnej – po dwóch latach kredytobiorcy rozpoczynają spłatę w 200 ratach,
- możliwość umorzenia części długu – po terminowej spłacie pierwszych 134 rat.
O pomoc z FWK mogą ubiegać się kredytobiorcy w trudnej sytuacji finansowej, u których rata kredytu przekracza 40% dochodu gospodarstwa domowego. Warunkiem jest również, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego, pomniejszony o miesięczne koszty obsługi kredytu hipotecznego, nie przekracza 2,5-krotności kryteriów określonych w ustawie o pomocy społecznej.
Zawieszenie spłaty kredytu a zdolność kredytowa
Gdy skorzystamy z wakacji kredytowych, informacja o tym jest przekazywana przez bank do BIK-u. Instytucja ta jednak deklaruje, że skorzystanie z tego udogodnienia nie ma wpływu na ocenę punktową w ramach bazy – czyli tzw. scoring kredytowy. Oczywiście o zdolności kredytowej można tu mówić w kontekście przyszłych kredytów, o które będziemy wnioskować.
Przez następne 5 lat informacje o poprzednich kredytach są widoczne w Biurze Informacji Kredytowej. Gdy teraz wystąpimy o zawieszenie spłaty kredytu gotówkowego, podczas wnioskowania o kredyt hipoteczny, analityk banku będzie widział tę informację. Podobnie działa to w przypadku skorzystania z FWK – informacja o wsparciu jest raportowana do BIK, ale nie wpływa negatywnie na scoring.
Aktualne wskaźniki referencyjne – WIBOR i WIRON w 2025 roku
Sytuacja na rynku wskaźników referencyjnych uległa znacznym zmianom. Planowana pierwotnie na 2025 rok całkowita zamiana WIBOR na WIRON została przesunięta na 2027 rok. Obecnie WIBOR pozostaje głównym wskaźnikiem referencyjnym dla kredytów hipotecznych w Polsce.
Według aktualnych notowań z lipca 2025 roku:
- WIBOR 3M wynosi około 5,85% – stosowany w większości kredytów hipotecznych,
- WIBOR 6M wynosi około 4,84% – alternatywa dla kredytów długoterminowych,
- WIRON 1M Stopa Składana około 4,75% – używany sporadycznie przez nieliczne banki.
Praktycznie wszystkie banki wróciły do oferowania kredytów opartych o WIBOR po krótkim eksperymencie z WIRON. Przyczyną były wahania i nieprzewidywalność nowego wskaźnika, który w niektórych okresach okazywał się wyższy niż tradycyjny WIBOR.
Alternatywne formy wsparcia kredytobiorców w 2025 roku
Pomimo zakończenia rządowych wakacji kredytowych, kredytobiorcy mają dostęp do kilku form wsparcia:
Standardowe wakacje oferowane przez banki:
- karencja kapitałowa – zawieszenie spłaty części kapitałowej na okres od 3 do 24 miesięcy,
- restrukturyzacja kredytu – wydłużenie okresu spłaty, zmiana rodzaju rat,
- refinansowanie kredytu – przeniesienie do innego banku na korzystniejszych warunkach.
Negocjacje z bankiem mogą obejmować:
- obniżenie marży kredytowej – szczególnie dla klientów z dobrą historią spłat,
- zmianę z rat malejących na równe – co obniża miesięczne obciążenie,
- przejście na oprocentowanie stałe – eliminuje ryzyko wzrostu stóp procentowych.
Czy warto skorzystać z wakacji kredytowych w 2025 roku?
W 2025 roku decyzja o skorzystaniu z wakacji kredytowych wymaga starannej analizy dostępnych opcji. Standardowe wakacje oferowane przez banki mogą być dobrym rozwiązaniem w przypadku przejściowych trudności finansowych.
Przed podjęciem decyzji warto:
- Przeanalizować całkowite koszty – wakacje zwiększają łączny koszt kredytu.
- Rozważyć alternatywy – refinansowanie może być bardziej opłacalne.
- Sprawdzić warunki FWK – jeśli spełniasz kryteria, może być korzystniejszy.
- Negocjować z bankiem – często można uzyskać lepsze warunki bez formalnych wakacji.
Przeczytaj też: WIRON® – co to jest i ile wynosi? Notowania nowego wskaźnika 2025
Dobrze, że ktoś w końcu wyjaśnił jak to z tymi wakacjami kredytowymi dokładnie jest, bo sporo osób pewnie myśli, że to od razu oznacza mniejsze raty, a tu się okazuje, że trzeba uważać na te szczegóły.
Dobrze, że ktoś w końcu jasno wyjaśnił jak działają te wakacje kredytowe, bo wcześniej miałem totalny mętlik w głowie co do karencji i tego jak to wpływa na raty. Teraz wiem, że nie zawsze oznacza to od razu więcej do spłaty, co trochę mnie uspokoiło.