Rynek płatności odroczonych BNPL w Polsce przeżywa prawdziwą rewolucję. Do końca 2025 roku wartość transakcji przekroczyła już 14 miliardów złotych, a ponad 70% polskich sklepów internetowych oferuje możliwość kupienia teraz i zapłacenia później. Jednak ta dynamika rozwoju nie uszła uwadze regulatorów. Nadchodzące zmiany prawne wprowadzą kompleksowe regulacje dla płatności odroczonych od 2026 roku, które objęją sektor BNPL jednolitym reżimem kredytu konsumenckiego. Czy nowe przepisy zahamują wzrost branży?
Spis treści
Czym są płatności odroczone BNPL?
BNPL to skrót od angielskiego wyrażenia Buy Now Pay Later, czyli kup teraz, zapłać później. To forma finansowania pozwalająca konsumentom na dokonanie zakupu bez natychmiastowej płatności. Klient wybiera towar, finalizuje zamówienie, otrzymuje przesyłkę, a całą kwotę reguluje dopiero po określonym czasie, najczęściej po 30 dniach od zakupu bez dodatkowych kosztów. Jeśli płatność nastąpi w wyznaczonym terminie, konsument nie ponosi żadnych opłat ani odsetek. Według danych CRIF i ERIF z płatności BNPL w pierwszej połowie 2025 roku skorzystało już 1,4 miliona Polaków, co przewyższyło wynik całego poprzedniego roku. 
Dlaczego płatności odroczone zyskały tak dużą popularność w Polsce?
Polska wyróżnia się na tle Europy pod względem wykorzystania usług BNPL. Aż 18% polskich konsumentów deklaruje, że korzystało z płatności odroczonych w ciągu ostatnich 12 miesięcy, podczas gdy średnia dla Europy Zachodniej wynosi zaledwie 11%. W listopadzie 2025 roku odnotowano około 1,5 miliona zapytań dotyczących finansowania BNPL, czyli dwukrotnie więcej niż rok wcześniej.
Powodów popularności jest kilka – prosty i intuicyjny proces składania wniosku bez zaświadczeń o dochodach, możliwość sprawdzenia towaru przed zapłatą oraz brak dodatkowych kosztów przy terminowej spłacie. Co trzeci użytkownik przyznaje, że płaci dopiero po otrzymaniu i sprawdzeniu produktu, co czyni BNPL atrakcyjniejszą alternatywą od chwilówek czy kart kredytowych.
Jaki jest obecny stan prawny płatności BNPL w Polsce?
Dotychczas płatności odroczone funkcjonowały w pewnej szarej strefie regulacyjnej. Mimo rosnącej skali działalności brakowało odrębnych przepisów dedykowanych wyłącznie BNPL. Firmy oferujące te usługi działały na podstawie ogólnych regulacji dotyczących kredytu konsumenckiego, jednak nie wszystkie aspekty były wystarczająco uregulowane. Podmioty oferujące BNPL w Polsce muszą być zarejestrowane w Komisji Nadzoru Finansowego jako instytucje pożyczkowe.
Działalność bez odpowiedniego wpisu grozi karą grzywny do 500 tysięcy złotych. Firmy te korzystają również z baz wymiany informacji o kredytobiorcach – zapytania BNPL są widoczne w Biurze Informacji Kredytowej, a każda nieterminowa spłata może negatywnie wpłynąć na przyszłą zdolność kredytową.
Nowa ustawa o kredycie konsumenckim – co się zmieni dla BNPL?
Projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim ma być przyjęty przez Radę Ministrów już w pierwszym kwartale 2026 roku. Oznacza to objęcie płatności odroczonych jednolitym reżimem prawnym, identycznym jak dla tradycyjnych kredytów. Nowe przepisy stanowią implementację dyrektywy unijnej CCD2, która rozszerza zakres ochrony konsumentów również na produkty finansowe wcześniej wyłączone spod regulacji.
Kluczową zmianą jest to, że kredyty nieoprocentowane będą traktowane na równi z tradycyjnymi kredytami. Od wejścia w życie nowych przepisów każda płatność odroczona będzie musiała spełniać te same kryteria co standardowe pożyczki udzielane z oprocentowaniem.
Najważniejsze zmiany, które wprowadzi nowa ustawa dla sektora BNPL:
- pełna ocena zdolności kredytowej – weryfikacja w BIK i KRD stanie się obowiązkowa dla każdej transakcji,
- dokumentacja procesu decyzyjnego – każda decyzja o udzieleniu finansowania musi być właściwie uzasadniona i zapisana,
- jednolite limity kosztów – takie same jak dla kredytów konsumenckich z oprocentowaniem,
- obowiązek informacyjny – szczegółowe wyjaśnienie wszystkich kosztów przed zawarciem umowy,
- prawo odstąpienia – konsument będzie mógł odstąpić od umowy w określonym terminie.
Obowiązkowa ocena zdolności kredytowej – koniec z ekspresowymi decyzjami?
Jedną z najbardziej kontrowersyjnych zmian jest wprowadzenie obowiązku pełnej weryfikacji zdolności kredytowej przed udzieleniem finansowania BNPL. Dotychczas wiele firm stosowało uproszczone procedury – decyzje zapadały w kilka sekund. Nowa ustawa wymaga kompleksowej analizy sytuacji finansowej klienta, uwzględniającej dochody, wydatki i wszystkie istniejące zobowiązania. Firmy BNPL będą musiały uzyskać informacje o dochodach i wydatkach, przeprowadzić weryfikację w bazach kredytowych – sprawdzenie w BIK i KRD stanie się obowiązkowe, oraz udokumentować cały proces podejmowania decyzji. Zakaz udzielenia finansowania w przypadku negatywnej oceny będzie bezwzględny. Sektor obawia się, że to wydłuży czas decyzji i może zwiększyć odsetek odmów.
Kiedy wejdą w życie nowe regulacje BNPL?
Według harmonogramu legislacyjnego projekt może zostać przyjęty przez Radę Ministrów w pierwszym kwartale 2026 roku. W styczniu planowana jest konferencja uzgodnieniowa, podczas której zostaną omówione ostateczne zapisy projektu. Parlament mógłby przyjąć nowe przepisy w pierwszej połowie 2026 roku, co oznaczałoby wejście w życie regulacji jeszcze przed wakacjami. Firmy BNPL mają więc ograniczony czas na przygotowanie systemów i procedur do nowych wymogów. Proces dostosowania będzie wymagał znacznych inwestycji w technologię oraz wdrożenia nowych mechanizmów oceny ryzyka. Eksperci przewidują konsolidację rynku i pozostanie tylko największych graczy dysponujących odpowiednim kapitałem.
Jak przygotowują się firmy oferujące płatności odroczone?
Wiodące podmioty na rynku BNPL już od dłuższego czasu wprowadzają procedury zgodne z nadchodzącymi regulacjami. Allegro Pay od dawna weryfikuje zdolność kredytową swoich klientów zarówno w wewnętrznych bazach danych, jak i zewnętrznych rejestrach takich jak BIK. Twisto intensywnie rozwija narzędzia oparte na sztucznej inteligencji do lepszej oceny zdolności kredytowej oraz rozszerza integrację płatności odroczonych z różnymi kanałami sprzedaży. Comfino prowadzi rozmowy z trzema kolejnymi operatorami terminali w sprawie udostępnienia BNPL na ich urządzeniach. Wszystkie te działania mają przygotować firmy na nową rzeczywistość regulacyjną i utrzymanie przewagi konkurencyjnej.
Ekspansja BNPL poza e-commerce – nowe obszary zastosowań
Płatności odroczone stopniowo wychodzą poza tradycyjny obszar zakupów internetowych. Coraz częściej wykorzystywane są w bankowości, handlu stacjonarnym oraz w sektorze turystyki. Konsumenci mogą finansować poprzez BNPL bilety lotnicze, rezerwacje hotelowe czy wynajem samochodów. PayPo uruchomiło współpracę z branżą travel, a Twisto nawiązało partnerstwo z Mirjan24 w segmencie home & living. Szczególnie ciekawym trendem jest integracja płatności odroczonych z terminalami płatniczymi w sklepach stacjonarnych. Rozwiązanie Comfino dostępne u wybranych sprzedawców pozwala na korzystanie z BNPL podczas zakupów offline, co otwiera zupełnie nowy kanał dystrybucji.
| Aspekt | BNPL obecnie (2025) | BNPL po nowych regulacjach (od 2026) |
|---|---|---|
| Ocena zdolności kredytowej | Uproszczona, często w kilka sekund | Pełna weryfikacja z obowiązkowym sprawdzeniem w BIK i KRD |
| Dokumentacja | Minimalna, brak wymogów szczegółowych | Obowiązkowa dokumentacja każdej decyzji kredytowej |
| Status prawny | Szara strefa regulacyjna | Pełen reżim kredytu konsumenckiego |
| Czas decyzji | Kilka sekund do kilku minut | Prawdopodobnie dłuższy ze względu na weryfikacje |
| Ochrona konsumenta | Podstawowa, ograniczona | Pełna, na równi z tradycyjnymi kredytami |
Czy nowe przepisy zahamują rozwój rynku płatności odroczonych?
Bardziej restrykcyjne podejście do weryfikacji klientów może spowolnić tempo wzrostu i zmniejszyć dostępność usług dla części konsumentów. Firmy BNPL będą musiały częściej odmawiać finansowania, szczególnie osobom o nieregularnych dochodach. Z drugiej strony, uporządkowanie rynku i wprowadzenie jednolitych standardów może zwiększyć zaufanie konsumentów. Jasne reguły gry, pełna transparentność kosztów i obowiązkowa weryfikacja zdolności do spłaty chronią klientów przed nadmiernym zadłużeniem. Według prognoz wartość transakcji może osiągnąć poziom nawet 20 miliardów złotych w ciągu najbliższych dwóch lat, choć tempo wzrostu będzie wolniejsze.
Przeczytaj też: Nowa ustawa o kredycie konsumenckim 2026 – co się zmieni dla pożyczkobiorców?
Płatności odroczone BNPL pod lupą regulatorów – wnioski
Nadchodzące zmiany prawne w zakresie płatności odroczonych są nieuniknione i konieczne. Rynek BNPL w Polsce rozwinął się błyskawicznie, wyprzedzając regulacje. Nowa ustawa o kredycie konsumenckim uporządkuje ten sektor, wprowadzając jednolite standardy i pełną ochronę konsumentów na równi z tradycyjnymi produktami kredytowymi. Dla klientów oznacza to większe bezpieczeństwo. Firmy oferujące BNPL stoją przed wyzwaniem dostosowania się do nowych wymogów.
Konsumenci powinni pamiętać, że płatności odroczone to forma kredytu i każde zobowiązanie BNPL jest rejestrowane w bazach kredytowych. Nieterminowe spłaty mogą skutkować pogorszeniem historii kredytowej i trudnościami z uzyskaniem finansowania w przyszłości. Aby korzystać z BNPL odpowiedzialnie, warto:
- planować zakupy – korzystać z płatności odroczonych tylko wtedy, gdy mamy pewność spłaty w terminie,
- monitorować zobowiązania – śledzić wszystkie aktywne płatności BNPL i ich terminy,
- unikać nadmiernego zadłużenia – nie kumulować wielu płatności odroczonych jednocześnie,
- terminowo spłacać – każde opóźnienie wpływa negatywnie na historię kredytową.
Dlatego warto korzystać z BNPL odpowiedzialnie, zgodnie z zasadami opisanymi w artykule o unikaniu spirali zadłużenia. Regulacje, które wejdą w życie w 2026 roku, stworzą solidne fundamenty pod dalszy, zrównoważony rozwój rynku płatności odroczonych w Polsce.
Zostaw komentarz