Wielu emerytów nie zdaje sobie sprawy, że w określonych sytuacjach muszą płacić składki ZUS od swojej emerytury. Jednocześnie seniorzy coraz częściej stają się ofiarami wyrafinowanych oszustów wykorzystujących technologie deepfake i fałszywe nagrania głosowe. W 2025 roku wprowadzono nowe przepisy dotyczące składek emerytów oraz zaawansowane systemy ochrony kont bankowych. Poniżej wyjaśniamy kiedy emeryt płaci składki ZUS, jak rozpoznać oszustwa głosowe oraz najskuteczniejsze metody zabezpieczenia konta bankowego.
Spis treści
Kiedy emeryt musi płacić składki ZUS?
Podstawowa zasada brzmi: emeryt otrzymujący emeryturę z ZUS nie płaci od niej składek. Jednak sytuacja zmienia się, gdy senior podejmuje dodatkową aktywność zawodową lub prowadzi działalność gospodarczą.
Składki ZUS od emerytury są obowiązkowe w następujących przypadkach:
- prowadzenie działalności gospodarczej po osiągnięciu wieku emerytalnego,
- wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę,
- współpraca przy działalności gospodarczej małżonka,
- członkostwo w spółce cywilnej lub jawnej,
- umowy zlecenia przekraczające określone progi.
Wysokość składek dla emerytów w 2025 roku
Emeryt prowadzący działalność gospodarczą płaci składkę zdrowotną w wysokości 9% od podstawy wymiaru. Od 2024 roku wprowadzono możliwość wyboru podstawy wymiaru składki zdrowotnej, co znacznie obniżyło obciążenia dla seniorów o niskich dochodach.
Czy składki emeryta można odliczyć od podatku?
Składki ZUS płacone przez emeryta podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Dotyczy to zarówno składek na ubezpieczenie społeczne, jak i zdrowotne. Emeryt może zmniejszyć swój podatek dochodowy o całą kwotę zapłaconych składek, co często prowadzi do znacznych oszczędności.
Zwolnienia ze składek dla seniorów
Od 2023 roku obowiązują specjalne ulgi składkowe dla emerytów powyżej 70. roku życia. Seniorzy prowadzący małą działalność gospodarczą mogą korzystać ze zmniejszonych składek lub całkowitego zwolnienia przy dochodach nieprzekraczających 15 000 zł rocznie.
Fałszywe nagrania głosowe – nowe zagrożenie dla seniorów
Oszuści wykorzystują technologię deepfake do tworzenia fałszywych nagrań głosów członków rodziny emerytów. W 2024 roku tego typu oszustwa wzrosły o 280%, a straty finansowe seniorów przekroczyły 45 milionów złotych.
Typowy scenariusz oszustwa obejmuje telefon, w którym senior słyszy głos wnuka lub dziecka proszącego o natychmiastową pomoc finansową. Fałszywe nagranie brzmi autentycznie, ale ma charakterystyczne cechy:
- metaliczny podton głosu i nienaturalne pauzy,
- unikanie szczegółowych odpowiedzi na osobiste pytania,
- presja czasowa i naleganie na szybkie działanie,
- problemy techniczne tłumaczące nieprawidłowości w głosie,
- prośby o przelewy na nieznane konta bankowe.
Jak zweryfikować autentyczność rozmówcy?
Najbardziej skuteczną metodą jest zadawanie pytań o szczegóły osobiste, których nie można znaleźć w internecie. Można zapytać o imię ulubionej nauczycielki z dzieciństwa, nazwę pierwszego zwierzątka czy szczegóły ostatniego wspólnego spotkania. Oszuści rzadko dysponują takimi informacjami.
Najwyższy poziom ochrony konta bankowego
Banki oferują emerytom specjalne pakiety zabezpieczeń dostosowane do ich potrzeb. Obejmują one ograniczenia czasowe na transakcje, dodatkowe potwierdzenia oraz monitoring nietypowych operacji.
Wielopoziomowa autoryzacja dla seniorów
Nowoczesne systemy bankowe wykorzystują autoryzację biometryczną łączącą kilka metod identyfikacji. Może to być kombinacja odcisku palca, rozpoznawania twarzy i tradycyjnego kodu PIN. Dodatkowo banki wprowadzają czasowe blokady na przelewy na nowe konta.
Co robić w przypadku podejrzenia oszustwa?
Każdy emeryt podejrzewający oszustwo powinien natychmiast przerwać kontakt z potencjalnym oszustem i skontaktować się z rodziną przez znany numer telefonu. W przypadku operacji bankowych należy niezwłocznie zablokować kartę i powiadomić bank.
Zgłaszanie oszustw związanych ze składkami ZUS
Szczególnie niebezpieczne są oszustwa, w których przestępcy podszywają się pod pracowników ZUS i informują o rzekomych zaległościach składkowych. Prawdziwy ZUS nigdy nie prosi o natychmiastowe płatności przez telefon ani nie żąda danych do konta bankowego.
Edukacja cyfrowa i finansowa emerytów
ZUS i banki prowadzą bezpłatne warsztaty edukacyjne dla seniorów, obejmujące zarówno aspekty składkowe, jak i bezpieczeństwo cyfrowe. Szczególnie przydatne są szkolenia dotyczące bezpiecznego zarządzania finansami emerytalnymi oraz rozpoznawania oszustw.
Ważne jest również regularne sprawdzanie wysokości świadczeń emerytalnymi i składek poprzez Platformę Usług Elektronicznych ZUS.
Przyszłość zabezpieczeń dla emerytów
Planowane są dalsze ulepszenia systemów ochrony, w tym obowiązkowa weryfikacja tożsamości dla transakcji powyżej 300 zł oraz rozszerzone programy edukacyjne o najnowsze zagrożenia związane z deepfake.
Emerytom zaleca się regularne monitorowanie zarówno konta ZUS, jak i rachunków bankowych, oraz korzystanie z profesjonalnych porad w sprawach składkowych i podatkowych.
Zostaw komentarz