Na rynku istnieje silna tendencja przyspieszania i ułatwiania procesu wnioskowania o produkty finansowe. Pionierem we wprowadzaniu automatyzacji procesu oceny zdolności kredytowej stały się instytucje pożyczkowe oferujące popularne chwilówki. W ślad za nimi podążyły również banki i obecnie okazuje się, że można otrzymać kredyt gotówkowy nie wychodząc z domu. Przy dobrodziejstwach szybkiej obsługi w branży finansowej łatwo jednak paść ofiarą oszustów. W poniższym tekście radzimy na co zwrócić uwagę wnioskując o pożyczkę lub kredyt.

W poniższym tekście skupiamy się na popularnych chwilówkach krótkoterminowych i pożyczkach na raty. W następnych artykułach z serii opiszemy co powinno przykuć naszą uwagę i zainteresować nas podczas wnioskowania o kredyt gotówkowy lub o kredyt hipoteczny, a także o inne produkty.

Opłata przygotowawcza i inne początkowe koszty

Mężczyzna - tablet - oferta pożyczki ostrożnośćInstytucje pożyczkowe mają prawo pobrać opłatę przygotowawczą jeszcze przed udzieleniem finansowania. Jednak nasze zaniepokojenie powinna wzbudzić sytuacja, gdy w zamian za rozpatrzenie wniosku prosi się nas o przelanie nieproporcjonalnie wysokich kwot. Istniały na rynku podmioty, które z tego powodu szybko stały się przedmiotem postępowania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Podmioty te pobierały przykładowo 137 zł za samo rozpatrzenie wniosku i kazały je wpłacić jeszcze przed wydaniem decyzji. W znakomitej większości przypadków podmiot wydawał decyzję odmowną, a przy tym  zostawiał sobie zainkasowane środki. Za tego typu działania oszukańcze podmioty były nie tylko karane przez UOKiK, a także ścigane przez prokuraturę. Zgodnie z art. 28a ustawy o kredycie konsumenckim, opłaty i inne koszty powinny zostać niezwłocznie zwrócone przez firmę, w której wnioskujemy o pieniądze.

Uczciwa i porządna instytucja pożyczkowa nie będzie prosić Państwa o przesłanie kilkudziesięciu lub więcej złotych, jeżeli wnioskują Państwo o raptem 500 lub 600 zł pożyczki.

Reputacja i wiarygodność firmy pożyczkowej

W związku z powyższymi informacjami, zaleca się, żeby badać reputację i opinie o pożyczkodawcach. Zaoszczędzimy sobie wiele nerwów i czasu, jeżeli nie będziemy wierzyć na piękne słówka temu, co mówią strony internetowe danych instytucji lub ich pośredników. Sprawdźmy, co obecni lub byli klienci piszą nt. danych firm i jakie mieli trudności.

Połowa rynku to pożyczki udzielane przez agentów pośredniczących. Jeżeli zachęcają oni do skorzystania z usług mało znanej firmy, niech nasunie się Państwu myśl, by sprawdzić, czy czasem UOKiK nie prowadzi wobec danego podmiotu postępowania.

Logo Urzędu Ochrony Konkurencji i KonsumentówWażne, by też sprawdzić, w jakiej sprawie instytucje kontrolne podejmują działania. Przewinienia pożyczkodawców są mniej lub bardziej dotkliwe dla zbiorowego interesu konsumentów i mogą skończyć się upomnieniem, ale też nakazem podjęcia konkretnych czynności – jak niedawno obowiązek poinformowania przez Vivus i Zaplo o prawie do zwrotu prowizji za wcześniej spłacony kredyt. Najbardziej dotkliwą karą dla firmy pożyczkowej jest tak jak w przypadku firm z innych branż – nałożenie kary w wysokości do 10% obrotu za rok poprzedni. Informacje o takich wydarzeniach z łatwością mogą Państwo znaleźć w doniesieniach medialnych po wygooglowaniu danych podmiotów. W Polsce na 444 zarejestrowane mniej lub bardziej znane podmioty pożyczkowe, jednocześnie toczyły się postępowania nawet w stosunku do 60 z nich!

O wiarygodności i legalności firmy pożyczkowej dowiemy się, wyszukując ją w Rejestrze Instytucji Pożyczkowych prowadzonym przez KNF (https://www.knf.gov.pl/podmioty/Rejestry_i_Ewidencje/rejestr_instytucji_pozyczkowych). Każdy działający zgodnie z prawem pożyczkodawca powinien się tam znajdować. Nie zostanie wpisany na listę, jeżeli nie spełni szeregu warunków, m. in. niekaralności prezesa zarządu i właściciela lub minimalnego kapitału zakładowego w wysokości 200 tysięcy złotych.

Kwestie dotyczące umowy o pożyczkę – o co pytać?

Umowa o pożyczkę pozabankową jest obwarowana wieloma wymogami wynikającymi wprost z ustawy o kredyt konsumencki, którym chwilówki podlegają. Dlatego należy zwrócić uwagę na konkretne jej aspekty.

Formularz informacyjny z RRSO i szczegółowymi kosztami

Pożyczkodawcy są zobowiązani do dostarczenia pożyczkobiorcy konkretnych informacji zawartych w formularzu informacyjnym poza zawarciem ich w umowie. Dokument ten powinien zawierać dane między innymi o:

  • RRSO – rocznej rzeczywistej stopie oprocentowania – czyli obiektywnym wskaźniku realnego kosztu pożyczki w ujęciu rocznym, wyrażanym w procentach – ułatwia on porównanie ofert z różnych firm,
  • wysokości oprocentowania – to może wynosić maksymalnie 7,2% (obliczamy je dodając 3,5% do stopy referencyjnej NBP, wynoszącej obecnie 0,1%),
  • wysokości kosztów pozaodsetkowych – czyli ewentualnej opłaty przygotowawczej, prowizji lub ubezpieczenia. Zarówno przed, jak i po pojawieniu się epidemii koronawirusa, odsetki i koszty pozaodsetkowe (wszystkie dodatkowe) nie mogą przekraczać konkretnych wartości. Obecnie jest to 15% pożyczki i maksymalnie 30% kwoty zmiennej, która zależy od tego na ile lat pożyczamy (6% za każdy rok),
  • prawie do odstąpienia do umowy w ciągu 14 dni (co dotyczy każdej umowy finansowej zawartej także w oddziale firmy lub banku) wraz dostarczonym wzorem oświadczenia w tym celu.

Powyższe wzory i formularze, jak i umowę firmy udzielające pożyczki przez internet mogą dostarczyć jedynie drogą e-mailową.

Prawo do wcześniejszej spłaty i proporcjonalnego zwrotu kosztów

Art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim daje konsumentom prawo do otrzymania zwrotu części kosztów pożyczki ze względu na jej wcześniejszą spłatę. Kwota, którą powinni otrzymać, musi być proporcjonalna do czasu, o który została skrócona umowa. Dotyczy to także prowizji, która przecież często pobierana jest z góry, zwłaszcza w przypadku kredytów hipotecznych.

Firma pozabankowa musi sama rozliczyć się z klientem w ciągu 14 dni od dokonania spłaty przez niego przed terminem. Więcej o tym piszemy w naszym artykule: Zwrot prowizji bankowej i prowizji z kredytu konsumenckiego z wzorem wnioseku w PDF.

Inne zasady dla pożyczek prywatnych i społecznościowych

Pożyczki, których udziela nam osoba prywatna podlegają tylko i wyłącznie pod kodeks cywilny. Oznacza to, że prawo do proporcjonalnego zwrotu kosztów i odsetek nam nie przysługuje. Prywatny inwestor nie ma obowiązku zwracać nam opłaty przygotowawczej lub wyłuszczać wszystkich kosztów zgodnie z wymogami stawianymi przez ustawę o kredycie konsumenckim. To samo dotyczy pożyczek społecznościowych. Niech Państwa nie zwiedzie, że platforma, na której de facto są Państwo łączeni z inwestorami prywatnymi ma swoją markę, logo i regulamin.

Należy bardzo dokładnie zapoznać się z ofertą i warunkami umowy zarówno w serwisie pożyczek społecznościowych, jak również decydując się na pożyczenie od osoby prywatnej. Jeżeli czujemy, że musimy doprecyzować którąś z kwestii, warto o to zapytać i zadbać. Dlatego najlepiej pożyczać jest u sprawdzonych i legalnych firm pożyczkowych. Będziemy bardziej bezpieczni.